Što se uistinu krije iza E-brojeva?

Što se uistinu krije iza E-brojeva?

Jeste li se ikada zapitali što se uistinu krije u instant juhama iz vrećica, pudinzima, slatkišima, pekarskim proizvodima, bezalkoholnim osvježavajućim pićima i brojnim drugim namirnicama na kojima su istaknuti E-brojevi? Neke od njih prava su tempirana bomba zbog aditiva odnosno tvari koje sadrže, a koji se dodaju namirnicama i napitcima u industrijskoj proizvodnji hrane radi pojačavanja arome, boje ili okusa te spriječavanja neželjenih promjena sastava ili izgleda.

Iako neki nisu štetni, brojni predstavljaju opasnost za zdravlje izazivajući alergijske reakcije, metaboličke poremećaje, glavobolje pa čak i rak kao što je slučaj s aditivom amaranthom kojeg je Američka agencija za hranu (FDA) zabranila 1976. godine zbog sumnje da je kancerogen.
 
Aditivi se dodaju hrani tijekom proizvodnje, pripreme, pakovanja kako bi promijenili njezin izgled i okus, povećali volumen, a osim toga jeftiniji su od nekih drugih sastojaka. Nije riječ o uobičajenim sastojcima hrane već o tvarima određenog kemijskog sastava koje se mogu svrstati u bojila, konzervanse, antioksidanse, emulgatore, stabilizatore, zgušnjivače, tvari za želiranje, regulatore kiselosti, kiseline i lužine, tvari za sprečavanje zgrudnjavanja, tvari za postizanje klizavosti, pojačivače okusa, tvari za zaslađivanje, modificirane škrobove, tvari za poliranje, tvari za zadržavanje vlage, učvršćivače, povećivače volumena, tvari za održavanje pjene, tvari protiv pjenjenja, pomoćne tvari u procesu proizvodnje, arome…
Sadrži ih čak i ekološki proizvedena hrana, no za razliku od industrijski prerađene hrane ona ne smije sadržavati bojila, pojačivače okusa, umjetne arome, većinu konzervansa, te umjetna sladila.
 
Jedan od poznatijih dodataka prehrani za kojeg je dokazano da je vrlo toksičan i štetan za zdravlje je aspartam, umjetni zaslađivač.
Simptomi koje uzrokuje su glavobolja, umor, vrtoglavica, povraćanje, ubrzan rad srca, gubitak pamćenja, depresija, pobačaji, neplodnost, a može utjecati i na pojavu tumora mozga, multiple skleroze, kroničnog umora, epilepsije, Parkinsonove bolesti, Alzheimerove bolesti i brojnih drugih.
Također sva azo-bojila (azorubin ili E-122, gelborange s ili E-110, amaranth ili E-123, green S itd.) dokazano su štetne kemikalije kojima nije mjesto u prehrani.
Na listi sumnjivih aditiva koje bi svakako trebalo izbjegavati nalaze se i antioksidans butilhidroksianisol (E-320), zgušnjivač karagenan (E-407), pojačivači okusa glutaminati (od E-620 do E-625), acesulfam (E-950) i ciklamati (E-952).
Posebno zabrinjava njihova prisutnost u dječjoj hrani koji mogu izazvati hiperaktivnost i alergije kod djece. Iako se proizvođači opravdavaju da je riječ o malim količinama koji ne mogu nanijeti štetu organizmu, treba biti oprezan jer pojedine namirnice s aditivima gotovo svakodnevno konzumiramo.

Nažalost većina ljudi ne zna pravu istinu koja se krije iza brojnih prehrambenih aditiva koji se označavaju slovom E i odgovarajućim brojem zbog čega je veoma važno naučiti čitati deklaracije o sastavu namirnica tijekom kupovine i što je moguće više izbjegavati hranu s umjetnim aromama i pojačivačima okusa.

 
U nastavku donosimo popis štetnih aditiva od kojih su neki zabranjeni u pojedinim zemljama.
 
images
 

Bojila

E102 TARTRAZINE
E104 QUINOLINE YELLOW – KINOLINSKO ŽUTO
E110 SUNSET YELLOW FCF, GELBORANGE S
E122 AZORUBINE, CARMOISINE
E123 AMARANTH
E124 PONCEAU 4R, COCHENILLE RED A
E127 ERYTHROSINE (ERITROZIN)
E128 RED 2G
E129 ALLURARED AC
E132 INDIGOTINE
E133 BRILLANTBLUE FCF
E142 GREEN S
E151 BRILLANTBLACK BN
E154 BROWN F
E155 BROWN HT
E173 ALUMINIUM
E210 BENZOIC ACID
E211 SODIUM BENZOATE
E212 POTASSIUM BENZOATE – Kalijeva sol benzojeve kiseline
E213 CALCIUM BENZOATE – Kalcijeva sol benzojeve kiseline
E214 ETHYL P-HYDROXYBENZOATE – Esterski derivat benzojeve kiseline
E215 SODIUM ETHYL P-HYDROXYBENZOATE – Derivat benzojeve kiseline može izazvati alergiju.
E216 PROPIL P-HIDROKSIBENZOAT – Derivat benzojeve kiseline može djelovati kao kontaktni alergen.
E217 NATRIJEV PROPIL-P-HIDROKSIBENZOAT- Derivat benzojeve kiseline može izazvati alergiju.
E218 METEHYL P-HYDROXYBENZOATE
E219 SODIUM METHYL P-HYDROXYBENZOATE
E220 SULPHUR DIOXIDE
E221 SODIUM SULPHIT – Natrijeva sol sulfitne kiseline
E222 SODIUM HYDROGEN SULPHITE – Natrijeva sol hidrogensulfitne kiseline.
E223 SODIUM METABISULPHITE
E224 POTASSIUM METABISULPHITE – Kalijev metabisulfit
E226 CALCIUM SULPHITE
E227 CALCIUM HYDROGEN SULPHITE
E228 POTASSIUM HYDROGEN SULPHITE
E242 DIMETILDIKARBONAT
E249 KALIJEV NITRIT
E250 NATRIJEV NITRIT
E251 NATRIJEV NITRAT
E252 KALIJEV NITRAT
E280 PROPIONSKA KISELINA – Propionska kiselina može uzrokovati glavobolje.
E284 BORNA KISELINA – Može izazvati proljeve i oštećenja unutarnjih organa, menstrualne poremećaje, anoreksiju i gubitak kose
E285 NATRIJEV TETRABORAT (BORAX) - Borna kiselina može uzrokovati oštećenja unutarnjih organa, gubitak kose…

Antioksidansi, regulatori kiselosti

E310 PROPIL GALAT

E311 OKTIL GALAT
E312 DODECIL GALAT
E320 BUTILHIDROKSIANISOL (BHA)

E338 FOSFORNA KISELINA
E339 NATRIJEV FOSFAT (I), DINATRIJEV FOSFAT (II), TRINATRIJEV FOSFAT (III)
E340 KALIJEV FOSFAT (I), DIKALIJEV FOSFAT (II), TRIKALIJEV FOSFAT (III)
E341 KALCIJEV FOSFAT (I), DIKALCIJEV FOSFAT (II), TRIKALCIJEV FOSFAT (III)
E343 MAGNEZIJEV FOSFAT (I), DIMAGNEZIJEV FOSFAT (II), TRIMAGNEZIJEV FOSFAT (III)
E355 ADIPINSKA KISELINA
E363 JANTARNA KISELINA
E385 KALCIJEVDINATRIJEV ETILEN-DIAMINTETRAACETAT (KALCIJEV-DINATRIJEV EDTA)

Stabilizatori, zgušnjivači

E407 KARAGENAN
E432 POLIOKSIETILEN (20) SORBITAN MONOLAURAT (POLISORBAT 20)
E433 POLIOKSIETILEN (20) SORBITAN MONOOLEAT (POLISORBAT 80)
E434 POLIOKSIETILEN (20) SORBITAN MONOPALMITAT (POLISORBAT 40)
E435 POLIOKSIETILEN (20) SORBITAN MONOSTEARAT (POLISORBAT 601
E436 POLIOKSIETILEN (20) SORBITAN TRISTEARAT (POLISORBAT 65)
E450 DINATIJEV DIFOSFAT (I) TRINATRIJEV DIFOSFAT (II), TETRANATRIJEV DIFOSFAT (III) DIKALIJEV DIFOSFAT (IV), TETRAKALIJEV DIFOSFAT (V) DIKALCIJEV DIFOSFAT (VI), KALCIJEV DIHIDROGENDIFOSFAT (VII)
E451 PENTANATRIJEV TRIFOSFAT (I) PENTAKALIJEV TRIFOSFAT (11)
E452 NATRIJEV POLIFOSFAT (I) KALIJEV POLIFOSFAT (II) NATRIJEVKALCIJEV POLIFOSFAT (III) KALCIJEV P0LIFOSFAT (IV)
E463 HIDROKSIPROPIL CELULOZA
E470a NATRIJEVE, KALIJEVE I KALCIJEVE SOLI MASNIH KISELINA
E470b MAGNEZIJEVE SOLI MASNIH KISELINA
E474 SAHAROGLICERIDI
E476 POLIGLICEROLNI ESTER INTERESTERI FICIRANE RICENOLEINSKE KISELINE
(POLIGLICEROLPOLIRICINOLAT)
E483 STEARIL TARTARAT
E491 SORBITANMONOSTEARAT
E492 SORBITANTRISTEARAT
E493 SORBITANMOMOLAUREAT
E494 SORBITANMONOOLEAT
E495 SORBITANMONOPALMITAT
 

Regulatori kiselosti

E512 KOSITAR-(II)-KLORID
E517 AMONIJEV SULFAT
E520 ALUMINIJEV SULFAT
E521 ALUMINIJNATRIJEV SULFAT
E522 ALUMINIJKALIJEV SULFAT
E523 ALUMINIJAMONIJEV SULFAT
E541 NATRIJALUMINIJEV FOSFAT - KISELI
E553b TALK
E554 NATRIJALUMINIJEV SILIKAT
E555 KALIJALUMINIJEV SILIKAT
E556 KALCIJALUMINIJEV SILIKAT
E559 ALUMINIJEV SILIKAT (KAOLIN)
 

Pojačivači okusa

E620 GLUTAMINSKA KISELINA
E621 MONONATRIJEV GLUTAMINAT
E622 MONOKALIJEV GLUTAMINAT
E623 KALCIJEV DIGLUTAMINAT
E624 MONOAMONIJEV GLUTAMINAT
E625 MAGNEZIJEV DIGLUTAMINAT
E626 GUANILNA KISELINA
E627 DINATRIJEV 5’ - GUANILAT
E628 DIKALIJEV 5’ - GUANILAT
E629 KALCLIEV 5’ - GUANILAT
E630 INOZINSKA KISELINA
E631 DINATRIJEV 5’ - INOZINAT
E632 KALIJEV 5’ - INOZINAT
E633 KALCIJEV 5’ – INOZINAT

Tvari za zaslađivanje

E900 POLIDIMETILKSILOKSAN
E905 MIKROKRISTALIČNI VOSAK
E907 HIDROGENIRANI POLI-1-DECEN
E912 ESTER MONTANSKE KISELINE
E950 ACESULFAM-K
E951 ASPARTAM
E952 C1KLAMINSKA KISELINA (I) NATRIJEVA, KALIJEVA I KALCIJEVA SOL CIKLAMINSKE KISELINE
E954 SAHAR1N (I) NATRIJEVA, KALIJEVA I KALCIJEVA SOL SAHARINA.
E962 ASPARTAM-ACESULFAMOVA SOL
El201 POLIVINILPIROLIDON
El202 NETOPLJIVI POLIVINILPIROLIDON
  Zdravlje - Sve

Nedavne objave: